Rəhman və Rəhim olan Allahın adıyla.

Fitnələrin yayıldığı günümüzdə çox eşidirik ki, bəzi “alimlər”, xadimlər və hətta adi evdar qadınlar cihad haqqında, onun hansı bölgələrdə mövcud olmağından, harada olmadığından danışır, mücahidləri tənqid edib onlara “müdrükliyi” öyrətməyə hazırdırlar.
Digər “alimlər” kafir işğalçıların və müsəlmanların talanan sərvətlərindən pay alan kafir marionetlərın köməkçiləri olub onların sadıq qullarına çevirildilər. Və biz bu ən xeyirli müsəlmanlara ünvanlanmış tənqidlərə qarşımızda olan xidmətlərinə və haqqlarına görə cavab verməyə hazırıq. Tənqidçilər müxtəlifdir, lakin onları sultanların üləmləri, münafiqlər və müsəlman-pasifist(1) olaraq ayırd etmək olar. Onların sıralarında həm inanmayan, həm özlərini sufi sektasının təriqətlərinə aid edən və ya sələf iddiasında olanları da tapmaq olar. Birqə adlandırmağımıza baxmayaraq niyyətləri fərqli olduğuna görə onlar eyni deyildir və müsəlman-pasifistlər əksəriyyəti “pis ravvilərin” və münafiqlərin şübhələrə və yalnışlıqlara atılan qardaşlarımızdır. Allahın Sözünə ciddi yanaşan bu qardaşlarımıza kömək məqsədilə biz bu esseni topladıq.

Həqiqi alimi aldadıcı alimdən seçməyə müdrik müsəlmana nə kömək edə bilər.

Abdulla ibn Abbasdan (Allah ondan razı olsun) gələn rəvayətə görə Rəsulallah (s.a.s) demişdir: “Xeyri və şəri öyrənəcəyiniz hökmdarlar olacaq. Onlara sinə gətirən qurtulub. Onları tərk edən qurtulub. Onlara qarışan qeyb olmağa məhkumdur.”(2)

Əbu Hureyrə Rəsulallahdan(s.a.s) rəvayət etmişdir: “Hökmdarın qapısına yaxınlaşan məğlub olmuş kimidir. Qul hökmdara yaxınlaşdığı zaman Allahdan uzaqlaşar.”(3)

Cabir ibn Abdullahdan (Allah ondan razı olsun) olan rəvayətdə Rəsulallah(s.a.s) Kə'əb ibn Urcaya demişdir: “Axmaqların hökmranlığından Allahdan sənə sığınacaq diləyirəm. Belə hökmdarların yanına girib zülmlərində yardımçı olub onların yalanını təsdiq edən məndən deyil və mən ondan deyiləm, və o həvd girməyəcək. Kim onların yanına girməyəcək və onların zülmünə yardımçı olmayacaq və onların yalanını təsdiq etməyəcək o məndəndir və mən ondanam və bu insan həvdə buraxılacaq.”(4)

Səhabələrin söylədiklərinə gəlincə Əs Suyuti onları “Maaravatul əsatin fi adəm əl məci iləs salatin”-də toplamışdır. Bu məna ilə bir çoxu var, bunlardan bəziləri:

İbn Məs'ud demişdir (Allah ondan razı olsun): “Öz dinini uca tutan hökmdarın yanına girməsin.”(5)

İbn Məs'ud həmçinin demişdir (Allah ondan razı olsun) : “İnsan öz dini ilə hökmdarın yanına girər, heçnəsiz yanından çıxar”(6)

Həmçinin sələflərin növbəti nəsildən də çoxlu sayda xəbərdarlıqlar gəlib, məsələn:

Sufyan Əs Sauri deyib: “Sizi hətta İxlası oxumaq üçün baş çəkməyə çağırsalar belə getməyin.”(7)

Malik ibn Ənəs demişdir: “Mən ondan artıq səhabə və bəzi təbiinləri görmüşəm və onların hamısı hökmdarı nəzərdə tutaraq demişlər ki, onların yanına getmə, onlara məsləhət vermə.”(8)

Kimlərsə soruşa bilər : məgər haqqı hökmdarın üzünə demək cihadın ən fəzilətlisi deyilmi?

Cavab: Bəli, lakin digər hədislər bunun niyə cihadın və şəhadətin ən ucası olduğunu aydınlaşdırır – mə'rufa (yaxşılığa) çağırıb munkərdən (pislikdən) çəkindirdikdən sonra hökmdar tərəfindən öldürüldüyünə görə. Budur həqiqi haqqı çatdırmaq, onun peşinə düşüb qulu olmaq yox.

Bugün biz sələfilərin sözündən çıxıb zalım hökmdar qarşısında hakimiyyət və pulun qurbanı olan dində kompromisə baraət qazandırmaq istəyən bir çox “alim” görürük. Sələfilər nə müdrik olmuş xələfilər isə nə axmağdılar.

Vacib məqam: bu hədislər zalım müsəlman hökmdara yaxınlaşmağdan xəbərdar edir. Açıq-aydın küfr edıb Allahın şəriətini insanların qanunları ilə əvəz edən və müsəlmanlara qarşı kafirlərə yardım edən hökmdarlardan heç söhbət belə getmir. Tam olaraq aydındır ki, bu insanlar daha alçaqdır.

Əhməd bin Hənbəl zindana atıldığında türmə bələdçilərindən biri yanına gələrək dedi: “Ey Əbu Abdullah, müstəbid (zülümkar) və onun yardımçıları barədə hədis səhihdir mi?”

O, “Bəli” deyərək cavab verdi.

Onda bələdçı soruşdu: Belə çıxır mən zalım hökmdarın köməkçisi sayılıram?

Əhməd bin Hənbəl cavab verdi: “Xeyir, köməkçi odur ki, saçını darayır, paltarını yuyur, onun üçün yemək hazırlayır, onunla alış-veriş edir. Sənə gəldikdə isə sən özün zülümkarsan.”(9)

Alimlərin icması olub açıq-aydın küfr işləyən sultanların “üləmlərindən” söhbət getdikdə, ələlxüsus kafirlərə və mürtədlərə işləyən “üləmlər”, bu bir mafiyadır. Cihad fərz olduğda (bugünki kimi) ondan çəkindirən kimsələr namaz və Ramazan ayında orucdan çəkindirənlər kimidir, küfr günahını işləmiş olurlar. Uca Allah deyir: “Allah aranızdan (camaatı cihaddan) çəkindirənləri və öz qardaşlarına: “Bizə qoşulun!”– deyənləri tanıyır. Onlar nadir hallarda döyüşə qatılırlar.

(Çünki) sizə qarşı xəsislik edirlər. Onlara qorxu gəldikdə, ölüm ayağında bayılan adam kimi, dönüb sənə baxdıqlarını görürsən. Qorxu keçib getdikdə isə qənimətdə xəsislik edib acı dilləri ilə səni sancırlar. Onlar iman gətirməmişlər. Allah da onların əməllərini puç etmişdir. Bu, Allah üçün asandır.”(10)

Hakimiyyətlə bağlı olmayan yaxşı və səmimi alimlərə gəlincə:

İbn Teymiyyə deyib: “Cihad məsələlərində dünya işlərində təcrübəsi olan düzgün din insanlarının fikirlərini nəzərə almaq mütləqdir. Din məsələlərinə səthi baxan və ya dünya məsələlərində təcrübəsi olmayan insanların fikirlərilə getmək lazım deyil.” (11)

İbn Teymiyyə onu nəzərdə tutur ki, cihad haqqında anlayışı olan, məsələn yaxşı ixlaslı , lakin mücahidlərlə əlaqəsi və cihadda təcrübəsi olmayan alimlərdən cihad suallarını soruşmaq qərək deyil.

Bu fətva həm də “Əl fatav əl kubra”-nin axırıncı (5) cildindədə var: Cihad məsələlərində sorumlular düzgün dinə malik dünya insanların nə üzərində olduğunu bilənlərdir; risalələrə səthi yanaşan düzgün və sabit dinə malik, lakin dünya insanların nə üzərində olduğlarını bilməyən kəslərdən soruşmaq lazım deyil.” (12)

Bu ona görədirki, ibn Qeyyim və ibn Teymiyyənin dedikləri kimi mücahidlər Allah tərəfindən yönləndirilirlər.

İbn Qeyyim deyir: “Mücahidlər və cəphə adamları yönləndirilirlər və əgər fikir ayrılığı yaranarsa və yollar sapdırılarsa çıxış onların mövqeyindən bulunur, onların söylədiklərini üstün tutmaqla,onlarla həmfikir olmaqla. Mücahidlər başqasında olamayan rəhbərliyə və biliyə (həqiqət və reallıqlara) malikdirlər; və bu öz həva və həvəsi və şeytan üçün cihad edən kəslərdə yoxdur, çünki insan ancaq daxili düşmənə qalib gələrək xarici düşmənə qarşı müvəffəqiyyətli ola bilər. Bu səbəbdən Ustadımız, Ona həmd olsun, nəsihəti cihada bağlamışdır və ona görədə nəsihətdə ən yetişkin olan ən böyük cihad edənlərdir, və cihadı tərk edənin nəsihətindədə cihadında olduğu kimi naqisliklər ola bilər .” (13)

İbn Teymiyyə demişdir: “Cihad mütləq bütün bilikləri cəm edən yola gətirir, necəki Uca Allah deyir: “Bizim üçün cihad edənləri biz mütləq öz yolumuza yönəldərik”. Buna görədə Onun yolunda cihad edənləri O öz yoluna yönəldib. Bu səbəbdəndə iki imam ibn Əl Mübarək və Əhməd bin Hənbəl və başqaları söyləmişlər: “İnsanlar fikir ayrılığına düşəndə cəphə adamları nədə olduqlarına baxın, çünki Uca Allah demişdir: “Bizim üçün cihad edənləri biz mütləq öz yolumuza yönəldərik”.(14)

Uca Allah həmçinin demişdir: “Möminlərdən – üzürlülər istisna olmaqla – (evdə) oturanlarla Allah yolunda öz malları və canları ilə cihad edənlər eyni olmazlar. Allah öz malları və canları ilə cihad edənləri (evdə) oturanlardan dərəcə etibarilə üstün etdi. Allah (onların) hamısına ən gözəl nemət vəd etmişdir. Allah mücahidləri (evdə) oturanlardan böyük bir mükafatla üstün etmişdir.” (15)

Cihad fardul kifayə olduğu halda mücahidlər bütün cihaddan kənar olanlardan daha xeyirlidir. Bu ayət ümumi olduğu üçün bütün cihadda iştirak etməyənləri əhatə edir həmçinin alimləridə. Və ələlxüsusda cihad fardul-ayn oldugda.

Xeyirin və şərin harada olduğunu mücahidlər daha yaxşı bilər, xüsusilədə mümkünatı olmayan döyüşlərin qurban və itkisiz olmasını diləyənlər olanda.

Rəsulallah(s.a.s) deyib: “Vaxt gələcək onların qəlbləri əcəmlərin (qeyri ərəblərin) qəlbləri kimi olacaq.” Ona sordular: “Qeyri ərəbləri qəlbləri necədir?” Rəsulallah(s.a.s) dedi: “Dünyaya sevgi, onların həyat tərzini bədəvilər kimi edən, bütün qazandıqlarını mal-qaraya sərf edən: onlar cihadı şər mənbəyi hesab edirlər, xeyirxahlığı isə itki mənbəyi.”(16)

Təbii ki, biz hətta o zülümkar müsəlman olsa belə sultanın bütün üləmlərini ümümüləşdirmirik, çünki nadir olmağına baxmayaraq bəzi istisnalar var. Hətta bəzi alimlər hesab edə bilərlər ki, bunlarla iş aparmasan daha çox ziyan olar və yaxud alimlər hökmdarlar və ya ölkədə olan vəziyyət barədə tam informasiyaya malik olmaya bilərlər, çünki belə dövlətlərdə senzura var. Və buna baxmayaraq onlar sələfilərin sözlərini nəzərə almalıdırlar. Digər tərəfədən tarixdə saleh alimlərin və saleh hökmdarların ittifaqı və birgə cihadı nəticəsində böyük bəhrə və müsəlmanlara bərəkət gəldiyi hadisələrə rast gəlinib.

Bəzi tənqidçılər mücahidləri xavaric adlandırır.

Təəccüblüdür ki, onlar bu termini necə uğursuz seçiblər. Gəlin seyr edək həqiqətən bu söz daha çox kimə yaraşır. Rəsulallah(s.a.s) deyib: “Bu insanın nəslindən Quranı oxuyan insanlar çıxacaq, lakin o onların boğazlarından yuxarı qalxmayacaq və onlar İslamdan oxun ovdan çıxdığı kimi çıxacaqlar. Onlar müsəlmanları öldürüb bütbərəstləri sərbəst buraxacaqlar. Mən onların peydə olduğu vaxta ulaşsaydın Ad qövmü öldürüldüyü kimi öldürərdim.”(17)

1 Sülhsevər müsəlmanlar.

2 İbn Əli Şeybə və Ət Təbərani, Əl Əlbani hədisin səhih olduğunu “Sahih al Camii”-də (3661) təsdiq etmişdir.

3 İmam Əhməd, Əl Əlbani hədisin səhih olduğunu “Səhih ət Tərqhib vət Tərhib”-də (2241) təsdiq etmişdir.

4 İmam Əhməd, Əl Əlbani hədisin səhih olduğunu “Səhih ət Tərqhib vət Tərhib”-də (2243) təsdiq etmişdir.

5 Əd Darimi

6 Əl Buxari “Taarikx”-də

7 Beyhaqi

8 Xətil Əl Bağdadi “Ruvahə malik”-də

9 İbn Əl Cavzi “Munakib əl imam Əhməd”, səh 297

10 Əl Əzhab, 18-19

11 İbn Qeyyimin yığdığı “Əl Müstədrak əla macmu əl fətəva” 220/3

12 «Əl Fatav əl kubra” kitabı, fil cihad fikx vactihad, səh 51, Şeyh Abdulla Azzam.

13 Əl Fəvaid

14 Məcmu əl fatava 28/442

15 Ən Nisa 95

16 Əl-Əlbaninin Səhihi, əs silsilə əs səhih, 3357
17 Əl Buharı, 9/527